Binnenkijken bij de Programmaraad: 45 stukken, 12 jaarplannen en één koers voor 2026
11 december 2025
De Programmaraad van Fonds Fysieke Leefomgeving kwam op 27 november bijeen voor een intensieve vergadering. Met 45 vergaderstukken, 12 jaarplannen, een nieuwe vicevoorzitter, en gesprekken die de koers van het fonds voor de komende jaren bepalen.
Voor veel nieuwe raadsleden was het meteen een stevige vuurdoop. Wat gebeurt er in zo’n vergadering, en wat merken gemeenten, waterschappen, provincies en andere partijen daar straks van? Programmasecretaris Harold Schonewille en programmamanager Harry Prinsen nemen ons mee.
‘Dit was écht een megavergadering’
Harold: “De hoeveelheid stukken zegt veel. Elk van de deelprogramma’s levert een jaarplan in, en die moeten niet alleen inhoudelijk goed zijn, maar ook passen binnen de gezamenlijke richting. Dat vraagt voorbereiding, scherpte en soms ook het lef om door te vragen.”
Harry: “En omdat we werken met twaalf deelprogramma’s, loopt de variatie enorm uiteen: klimaatadaptatie, ondergrondse infrastructuur, circulair bouwen, werk en veiligheid, noem maar op. Je springt van een brug naar een gemaal, en van datagedreven assetmanagement naar groenbeheer. Dat maakt het intens, maar ook leuk.”
Nieuwe leden, nieuwe dynamiek
Door het grote aantal nieuwe raadsleden kreeg deze vergadering een extra dimensie.
Harold: “Voor hen is het natuurlijk even schakelen. Je gaat van buiten naar binnen, en ineens moet je oordelen over alle plannen voor 2026. Dan helpt het dat er vanaf moment één een constructieve sfeer was. Iedereen las goed mee, kwam met vragen, en wilde echt begrijpen wat er nodig is.”
Harry: “Je merkte ook dat nieuwe perspectieven de discussie verrijkten. De thema’s klimaat, leefbaarheid en groen kwamen veel sterker terug dan een paar jaar geleden. De raad zet die richting steeds steviger neer.”
“De raad kijkt steeds vaker programmabreed. Dus wordt er stevig doorgevraagd, maar altijd op de inhoud.”
Harry Prinsen
Een nieuwe vicevoorzitter
Een bijzonder moment was de verkiezing van Marco Dofferhoff (gemeente Delft) als vicevoorzitter.
Harold: “Marco is al jaren betrokken en heeft een scherpe blik op de opgaven waar gemeenten en beheerders tegenaan lopen.
Van plannen naar richting
Harry: “De raad kijkt steeds vaker programmabreed. Dus wordt er stevig doorgevraagd, maar altijd op de inhoud. Niet alleen: is dit een goed jaarplan? Maar ook: hoe draagt dit bij aan de totale koers? Hoe versterken deelprogramma’s elkaar? Dat zie je terug in het gesprek over klimaatadaptatie, data en assetmanagement.”
De sfeer: intens, maar constructief
Harold: “De sfeer was intens omdat er veel op tafel lag. En aan het eind van zo’n lange dag een compliment van de voorzitter dat de samenwerking zó goed was, dat is veel waard.”
Harry: “Ik vond het fijn dat de raad in de rondvraag expliciet hun waardering benoemden over de uitgebreide stukken en de inzet die hiervoor nodig is geweest. Dat laat zien hoe belangrijk de afstemming en inzet van COB, CROW, Stichting RIONED en NEN zijn.”
“Volgend jaar herijken we het koersdocument. Leden van de Programmaraad gaan daar via delegaties actief in meedenken.”
Harold Schonewille
Vooruitblik: 2026 wordt een koersjaar
Een belangrijk besluit is dat volgend jaar het koersdocument wordt herijkt. Leden van de Programmaraad gaan hierin actief meedenken via delegaties.
Harold: “Dat is een kans om het verhaal opnieuw scherp te krijgen: waar staan we als fonds voor? Waar willen we naartoe? En hoe maken we dat zichtbaar voor alle partners?”
Harry: “Een deel van wat in deze vergadering is besloten, kan als start dienen voor die herijking.”
‘Wat moet de lezer weten?’
Harold: “Volgend jaar herijken we het koersdocument. Leden van de Programmaraad gaan daar via delegaties actief in meedenken. Dat is hét moment om de grote opgaven opnieuw langs de meetlat te leggen en de rol van het fonds te verduidelijken.”
Harry: “Een deel van wat in deze vergadering is besloten, kan als start dienen voor die herijking.”
De jaarplannen: wat viel het meest op?
Alle twaalf deelprogramma’s lagen op tafel. Dat leidde tot duidelijke lijnen.
1 | Van Toekomstbestendige inrichting tot Slimme wegen: eerst afronden wat loopt
Voor de eerste twee deelprogramma’s geldt dat de lopende projecten in 2026 worden afgerond voordat er nieuwe plannen gemaakt worden.
Harry: “Dat geeft rust én richting. Afmaken waar je mee bezig bent, en daarna met frisse ogen naar de volgende tranche kijken.”
2 | Klimaat en leefbaarheid schuiven naar voren
Zowel bij Duurzaam Beheer civiele kunstwerken als bij Duurzaam groen legde de raad de nadruk op een bredere blik:
• meer aandacht voor klimaat en groen
• ruimte voor leefbaarheid
• focus op circulariteit en hergebruik
Harold: “Binnenstedelijke ontwikkeling vraagt om integrale keuzes voor de boven- en ondergrond. Dat zie je nu in bijna elk jaarplan terug.”
3 | Klimaatadaptatie: doorpakken met praktische handvatten
Het jaarplan is goedgekeurd, met een duidelijke opdracht: gemeenten moeten direct toepasbare hulpmiddelen krijgen.
Harry: “De raad legt daarbij de nadruk op het ontwikkelen van concrete middelen voor de praktijk.”
4 | Circulair en klimaatneutraal bouwen: marktpartijen aan tafel
Het jaarplan 2026 kreeg groen licht, met een grotere rol voor marktpartijen in standaardisatie.
5 | Ondergrondse infrastructuur: samenwerking centraal
Het programma van het COB is vastgesteld. De raad benadrukt het belang van samenwerking tussen gemeenten, beheerders en marktpartijen, en van plannen die bruikbaar zijn in de praktijk.
6 | Assetmanagement: tijd voor samenhang
De drie deelprogramma’s over assetmanagement werden in één presentatie behandeld:
• Proces assetmanagement
• Datagedreven assetmanagement
• Assetinformatie
De raad vroeg om één toekomstig geïntegreerd jaarplan.
Harold: “Voor een deel van de sector zal dat herkenbaar zijn, toch zien we nog wel een verschil tussen het beleid en de dataficering van assetmanagement. We zoeken voor het volgende plan naar de verbinding”
7 | Bouwprocesmanagement: groen licht, met voorwaarden
Het jaarplan is goedgekeurd, met aandacht voor cofinanciering en een herbeoordeling van het project ‘Herziening handboek specificeren’.
Harold Schonewille
06 22 52 61 90
harold.schonewille@fondsfysiekeleefomgeving.nl
Met al uw vragen over Fonds Fysieke Leefomgeving kunt u contact opnemen met Harold. Hij is de programmasecretaris van het fonds. Bekijk eerst de veelgestelde vragen op onze contactpagina.
Regelmatig verstuurt Fonds Fysieke Leefomgeving een nieuwsbrief. Meld u aan en u ontvangt voortaan onze nieuwsbrief in uw inbox.